Sessizliğin Dili

Bazen en çok duymamız gerekenler, en sessiz yerlerden gelir. Ama biz genelde oraya bakmayız.

Yüksek sesleri, güçlü cümleleri, kendini dayatanları duyarız. Oysa bir toplumun nasıl bir yerde durduğunu anlamak için kime kulak verdiğine bakmak yeterlidir.

Sesi çıkanlara mı, yoksa sesi hiç duyulmayanlara mı?

İşaret dili tam da burada duruyor. Sessizliğin içinden konuşan bir dil. İşitme engelli bireyler için bu bir tercih değil. “İsterse kullanır” denecek bir şey hiç değil.

 Bu onların düşünme, öğrenme, sevinme, itiraz etme yolu. Ana dilleri. Ama biz hâlâ bunu bir “ayrıcalık”, bir “ekstra imkân” gibi görüyoruz. Asıl sorun da burada başlıyor.

Düşünsenize…

 Bir hastanedesiniz ve derdinizi anlatamıyorsunuz. Bir karakoldasınız ama kendinizi savunacak kelimelere ulaşamıyorsunuz. Bir sınıftasınız, biliyorsunuz ama cevap veremiyorsunuz.

Bunlar teknik eksiklikler değil. Bunlar insanın canını acıtan şeyler. Çünkü ortada hak var ama erişim yok. Kâğıt üzerinde adalet var ama hayatta eksik.

İşaret dili sadece kelimelerden ibaret de değil. Başka bir kültür. Elin hareketi, yüzün ifadesi, bedenin duruşu… Hepsi anlam taşıyor. Bu dili öğrenmek, bir kursa yazılmaktan fazlası.

Bir başkasının dünyasına saygıyla girmek demek. Empatiyi kitaplardan değil, bir insanın yüzünden öğrenmek demek.

Hep “farkındalık” diyoruz ya…

 O kelimeyi çok seviyoruz. Ama farkındalık sadece belli günlerde yapılan paylaşımlarla olmuyor.

Gerçek farkındalık, hayatın içine karıştığında başlıyor. Bir öğretmenin sınıfta bu dili bilmesiyle. Bir doktorun tercümansız konuşabilmesiyle. Bir kamu görevlisinin karşısındakini gerçekten anlayabilmesiyle.

İşaret dili öğrenmek dünyayı kurtarmaz belki. Ama bir insanın dünyasını değiştirir. Ve bazen bir insanın dünyası değiştiğinde, toplumun vicdanı biraz olsun rahatlar.

Sessizlik bir eksiklik değil.

Asıl eksiklik, sessiz olanı görmezden gelmek.

Biz ne zaman işaret dilini hayatın kenarından alıp merkeze koyarsak, işte o zaman gerçekten birbirimizi duymaya başlarız