LİSE EĞİTİMİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI: 2+2 MODELİ VE ÖTESİ

Türkiye’de eğitim sistemi yıllardır aynı sorunun etrafında dönüyor: “Öğrenci ne istiyor ve biz ona ne sunuyoruz?”
Yeni gündem, bu soruya köklü bir yanıt arıyor. Milli Eğitim Bakanlığı, liselerde “2+2 modeli” adı verilen yeni bir yapılanmayı gündeme aldı. Yani ilk iki yıl temel akademik eğitim, son iki yıl ise öğrencinin yönelimine göre akademik ya da mesleki branşlaşma.

Kulağa basit bir sistem gibi gelse de bu, eğitimde paradigma değişikliği anlamına geliyor.
Bugün birçok öğrenci, 9. sınıfta hangi alana yöneleceğini bilemeden ağır bir sınav temposunun içine giriyor. Ne istediğini bilmeden, yalnızca “gerekeni” yapmaya çalışıyor. İşte 2+2 modeli, bu ezberi kırmayı hedefliyor.

Bu modelle amaçlanan şey, öğrenciyi kendi kararının öznesi hâline getirmek. İlk iki yılda temel akademik bilgi ve genel yetkinlik kazandırmak; sonraki iki yılda ise öğrenciyi geleceğine göre yönlendirmek. Bu, hem kariyer bilinci hem de kişisel gelişim açısından büyük bir adım.

Ancak her değişim gibi bu sistemin de riskleri var.
Okul ve öğretmen bu modele hazır mı?
Veliler, “çocuğum akademik değilse başarısız” düşüncesinden vazgeçebilecek mi?
Ve en önemlisi: Öğrenci gerçekten yönünü bulabilecek mi, yoksa sistem içinde yeni bir yönsüzlüğe mi savrulacak?

Bir eğitim koçu olarak ben bu modeli, “erken farkındalık” açısından değerli buluyorum. Eğer 9. sınıfta doğru rehberlik yapılırsa, öğrenciler 11. sınıfta kendilerine uygun bir yol haritası çizebilir. Bu süreçte koçluk desteği; öğrencinin ilgi alanını, güçlü yönlerini, mesleki eğilimlerini keşfetmesinde kritik bir rol oynar.

Ama unutmamak gerekir: Her sistem, uygulayıcısının niyeti kadar etkilidir.
2+2 modeli kâğıt üzerinde başarılı olabilir ama sınıfta, öğrenci gözünde, öğretmen davranışında hayat bulmazsa sadece bir “yeniden adlandırma” olur.

Eğer bu dönüşüm doğru uygulanırsa, Türkiye eğitimde yalnızca nicelik değil, nitelik kazanabilir.
Belki o zaman “liseyi bitirdim ama ne olacağımı bilmiyorum” diyen gençlerin yerini, “kendimi keşfettim, yolumu çizdim” diyen bir nesil alır.

Eğitim Koçu Betül Mülayim